bm-main/praca/tematy.md

Propozycje tematów pracy magisterskiej – Bezpieczeństwo międzynarodowe

Kierunek: Bezpieczeństwo międzynarodowe, II stopnia niestacjonarne, UWr (ISMiB) Dyscyplina: nauki o bezpieczeństwie Kontekst: Fundacja Instytut Gotowości Strategicznej (figs.org.pl) – gotowość cywilna, seria „Gotowość Cywilna I–V”, projekty Mapa Zagrożeń i Wydarzeń, Monitorowanie Wydarzeń, Obywatele Gotowi na Zagrożenia.

Temat na BM powinien mieć wymiar ponadnarodowy: porównania państw, NATO, UE, wojna hybrydowa.

1. Odporność społeczna jako element obrony totalnej

Modele Finlandii, Szwecji i państw bałtyckich a możliwości ich adaptacji w Polsce. Analiza porównawcza koncepcji „total defence” i roli obywatela w nich. Najbliżej misji FIGS. Specjalność: dowolna.

2. Gotowość cywilna ludności jako wymóg odporności NATO

Art. 3 Traktatu Północnoatlantyckiego, siedem wymogów bazowych odporności. Realizacja w Polsce na tle państw wschodniej flanki. Analiza dokumentów i porównanie państw. Rozdział empiryczny: dane z Mapy Zagrożeń. Specjalność: dowolna.

3. Państwowe poradniki gotowości cywilnej w Europie

Analiza porównawcza treści i skuteczności komunikacji. Szwedzki „Om krisen eller kriget kommer”, fiński „72 tuntia”, niemiecki poradnik BBK, litewski „Ką turime žinoti”, polski „Bądź gotowy” (RCB). Seria „Gotowość Cywilna” jako punkt odniesienia. Praca na źródłach obcojęzycznych (anglistyka). Specjalność: dowolna.

4. Dezinformacja jako narzędzie obniżania gotowości cywilnej

Rosyjskie narracje wymierzone w odporność społeczeństw Polski i państw bałtyckich. Specjalność: Współczesne zagrożenia hybrydowe (Mechanizmy dezinformacji). Materiał empiryczny z projektu Monitorowanie Wydarzeń – analiza treści narracji („panika”, „prepersi to wariaci”, „państwo was nie ochroni”).

5. Organizacje pozarządowe w systemie reagowania kryzysowego

Model współpracy cywilno-wojskowej (CIMIC) a oddolne inicjatywy gotowości cywilnej. Specjalność: Zarządzanie kryzysem i konfliktem (CIMIC, Operacje reagowania kryzysowego). Studia przypadku: FIGS oraz organizacje zagraniczne, np. estońska Naiskodukaitse, fińskie stowarzyszenia rezerwistów.

6. Monitorowanie zagrożeń ze źródeł otwartych (OSINT) jako narzędzie oceny ryzyka dla ludności cywilnej

Praca metodologiczna z prezentacją narzędzia Mapa Zagrożeń i Wydarzeń jako case study. Nawiązuje do przedmiotów „Prognozowanie i symulacje w zarządzaniu bezpieczeństwem” oraz „Służby specjalne w wojnie hybrydowej” (źródła otwarte).

Uwagi

• Tematy 1–3 są najbezpieczniejsze: nie zależą od specjalności i mają bogatą literaturę anglojęzyczną.
• Warto mieć warstwę empiryczną: ankieta wśród odbiorców FIGS, analiza treści z monitoringu mediów, dane z mapy zagrożeń.
• Konflikt ról: jeśli FIGS jest przypadkiem w pracy, zaznaczyć to we wstępie i traktować fundację tak samo krytycznie jak inne. Lepiej, gdy FIGS jest jednym z kilku przypadków albo źródłem danych, a nie głównym przedmiotem.
• Temat ustala się z promotorem w 2. semestrze (Seminarium magisterskie 1). W 2025/26 seminaria na zaocznych prowadzili prof. P. Marszałek i prof. A. Szumski.

Warianty tematów (24.09.2026)

Tematy przeredagowane pod profile seminariów z seminaria.md, pogrupowane według wątków. Który wariant, zależy od wyboru seminarium.

Obrona totalna i odporność społeczna

• Podmioty państwowe w realizacji koncepcji obrony totalnej. Ustawowe zadania organów ochrony ludności w Finlandii, Szwecji i Polsce.
• Obrona totalna jako model prawno-instytucjonalny. Finlandia, Szwecja i państwa bałtyckie a polska ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej (2024).
• Odporność społeczna jako element obrony totalnej. Modele Finlandii, Szwecji i państw bałtyckich a możliwości ich adaptacji w Polsce.
• Wojna w Ukrainie jako impuls dla gotowości cywilnej w Europie Środkowej. Zmiany polityk i prawa ochrony ludności w Polsce, na Litwie, Łotwie i w Estonii po 2022 r.

NATO i Unia Europejska

• Realizacja wymogów odporności NATO (art. 3 Traktatu) przez podmioty krajowe. Polska na tle państw wschodniej flanki.
• Art. 3 Traktatu Północnoatlantyckiego jako zobowiązanie traktatowe i jego implementacja w prawie krajowym.
• Unia Europejska wobec gotowości cywilnej państw członkowskich. Preparedness Union Strategy (2025), Unijny Mechanizm Ochrony Ludności i zalecenie „72 godziny”.

Informowanie ludności i poradniki gotowości

• Informowanie ludności o zagrożeniach jako zadanie ustawowe organów państwa. RCB i jego odpowiedniki (MSB, BBK, litewskie Ministerstwo Obrony).
• Obrona cywilna w międzynarodowym prawie humanitarnym a krajowe systemy ochrony ludności. Art. 61–67 Protokołu dodatkowego I (1977).
• Cyberodporność gospodarstw domowych jako element gotowości cywilnej.

Dezinformacja

• Przeciwdziałanie dezinformacji wymierzonej w odporność społeczną jako zadanie służb i organów państwa. Polska na tle państw bałtyckich; EEAS StratCom, NATO StratCom COE.
• Zwalczanie dezinformacji a prawa człowieka. Wolność wypowiedzi a ochrona odporności społecznej.
• Dezinformacja jako narzędzie dezintegracji odporności społeczeństw Polski i państw bałtyckich.
• Dezinformacja w Internecie a odporność młodego pokolenia.

Organizacje pozarządowe i poziom lokalny

• Współpraca organów państwa z organizacjami pozarządowymi w reagowaniu kryzysowym. Standardy NATO (CIMIC) i Unijny Mechanizm Ochrony Ludności.
• Prywatyzacja i uspołecznienie ochrony ludności. Polska na tle Estonii i Finlandii.
• Gotowość cywilna na poziomie lokalnym. Gmina i powiat w systemie ochrony ludności po ustawie z 2024 r.
• Organizacje pozarządowe w lokalnym systemie reagowania kryzysowego.

Cyberbezpieczeństwo dzieci i młodzieży

• Ochrona dzieci i młodzieży w Internecie jako wyzwanie dla bezpieczeństwa państwa. Regulacje UE (DSA, RODO), Wielkiej Brytanii (Online Safety Act 2023) i USA.
• Weryfikacja wieku i age assurance jako instrument bezpieczeństwa dzieci online.

Energetyka, ekologia, zasoby

• Materialne podstawy odporności państwa. Zapasy strategiczne i samowystarczalność gospodarstw domowych.
• Bezpieczeństwo energetyczne gospodarstw domowych jako element odporności państwa.
• Zagrożenia ekologiczne a gotowość cywilna ludności. Powódź 2024 w Polsce na tle Niemiec (2021) i Czech.

OSINT

• Wykorzystanie źródeł otwartych przez organy bezpieczeństwa w monitorowaniu zagrożeń dla ludności. Polska na tle ERCC i Copernicus EMS.